Masaüstü Yayıncılık ve Microsoft Publisher

Masaüstü yayıncılık kavramı kitap, dergi, gazete gibi basılı yayınların bilgisayar destekli olarak yayına hazırlaması işlemidir. İngilizce “Desktop Publishing” kavramının Türkçe karşılığı olan masaüstü yayıncılıkta yayın olarak hazırlanan ürünün (kitap, dergi veya gazete) masaüstü yayıncılık programları kullanılarak bilgisayar yardımıyla tasarlanması, geliştirilmesi ve üretilmesi işlemidir.

Geleneksel yayıncılık anlayışında kullanılan matbaa makinelerinin yerini alan masaüstü yayıncılık anlayışında bir ekip tarafından yapılan dizgi, mizanpaj, tipografi gibi işlemler bilgisayar programları aracılığıyla tek bir kişi tarafından yapılabilmekte ve yayınlar hızlı ve kolay bir biçimde yayına hazırlanabilmektedir. Ayrıca aynı yazılım firmasının diğer ürünlerinin (piksel tabanlı resim işleme yazılımları, vektör tabanlı resim işleme yazılımları, animasyon oluşturma yazılımları vb.) de desteklendiği bu yazılımlar sayesinde hazırlanan görsel tasarımlar kolay ve kaliteli bir biçimde masaüstü yayıncılık yazılımlarında kullanılabilmektedir.

Her ne kadar masaüstü yayıncılık kavramı daha çok basılı yayınların hazırlanması için kullanılsa da, günümüzde kullanılan güçlü masaüstü yayıncılık yazılımları sayesinde yayınların basılı, web veya dijital yayıncılık versiyonlarına uygun formatları kolaylıkla hazırlanabilmektedir. Burada kastedilen web ve dijital yayıncılık versiyonları iki şekilde değerlendirilebilir.

Basılı bir yayının web versiyonu, PDF olarak üretilmiş ve herhangi bir platform üzerinden kullanıcılara ulaştırılan versiyonu olabileceği gibi, içerisinde etkileşimli (interaktif ) öğelerin (bağlantı, video, ses, animasyon, resim galerisi vb.) bulunduğu etkileşimli SWF (Small Web Format) versiyonu da olabilmektedir. Benzer şekilde basılı bir yayının dijital yayıncılık versiyonu ise Uluslararası Sayısal Yayıncılık Forumu (International Digital Publishing Forum – IDPF) tarafından belirlenen e-kitap dosya biçimi olan elektronik yayıncılık formatına (ePUB) uygun versiyonudur. Uluslararası Sayısal Yayıncılık Forumu, elektronik yayıncılık ve içerik üretiminin gelişimini ve tanıtımını desteklemek amacıyla kurulmuş küresel bir organizasyondur.

Bu organizasyonun amacı küresel düzeydeki açık, erişilebilir ve birlikte çalışabilir dijital yayıncılık ekosisteminin gelişimine katkı sağlamaktır. Bunun için ePUB adı verilen dijital içerik yayınlama standartlarının geliştirilmesine ve korunmasına, ePUB uyumlu okuma cihazları ile uygulamalar arasındaki uyumluluğa yönelik çalışmalar gerçekleştirmektedir.

Günümüzde web yayıncılığı amacıyla kullanılabilen popüler birçok masaüstü yayıncılık araçları bulunmaktadır. Bu başlıkta, kitabın kapsamından çok uzaklaşmadan, en çok kullanılan masaüstü yayıncılık yazılımları genel hatlarıyla özet olarak sizlere tanıtılacaktır. Bu yazılımlar; hem basılı hem de web yayıncılığı için kullanılabilen ve Microsoft firmasının masaüstü yayıncılık yazılımı olan Publisher, güçlü özellikleri sayesinde günümüz yayınevleri tarafından en çok tercih edilen Adobe firmasının gelişmiş masaüstü yayıncılık yazılımı olan InDesign, yine aynı özelliklere sahip Quark firma- sının yazılımı olan QuarkXPress ve son olarak açık kaynak kodlu olan Scribus yazılımıdır.

Microsoft Publisher

Microsoft firmasının hem profesyonel hem de ev kullanıcıları için hazırladığı Publisher yazılımı, hem bülten, broşür, takvim, el ilanı gibi basılı materyaller hem de web siteleri oluşturmak için kullanılan bir yazılımdır. Microsoft Office yazılım grubunun bir parçası olan Publisher ile kullanıcılar Office programlarının benzer arayüzünü kullanarak çeşitli türdeki web yayınlarını oluşturabilmektedir. Lisanslı bir yazılım olan Microsoft Publisher programı, günümüzdeki son sürümü olan Office 2016 uygulamalarının içerisinde bulunmaktadır. Yazılımı edinmek için teknoloji firmaları veya Microsoft firmasının web sayfası kullanılabilmektedir. Farklı işletim sistemleri (Windows, MacOS) ve farklı çalışma ortamları (tablet, telefon, dizüstü bilgisayar vb.) desteği olan Publisher programı ile günümüzde web yayınlarının üretiminin yanında çevrimiçi resim düzenleme, bulut depolama, e-posta eklentisi desteği, farklı formatlarda ürün hazırlama özellikleriyle de web yayıncılığına destek sağlamaktadır. Ayrıca programın Türkçe dil desteği de bulunmaktadır. 

Bilgisayara yüklenen Microsoft Publisher programı çalıştırıldığında ilk olarak, açılış ekranı gelmektedir. Bu ekranda son kullanılan tasarım dosyaları ile önerilen şablonlar görüntülenmektedir. Kullanıcılar eğer yeni bir yayın hazırlamak istiyor ise bu ekranda görülen şablonlardan istedikleri bir tanesini seçebil- dikleri gibi boş bir belge oluşturarak da tasarımlarını yapabilmektedir. Publisher programının kullanıcılara sunduğu şablonlar; sertifika, broşür, bülten, kart, davetiye, takvim, albüm, kartvizit, kitap, el ilanı, kupon gibi oldukça geniş bir yelpazededir.

Eğer bir şablon seçilir ise o şablona uygun kâğıt boyutu, sayfa düzeni, resimler, şekiller, renkler ve yazılar otomatik olarak oluşturularak kullanıcıya sunulmaktadır. Kullanıcının yapması gereken tek şey metinleri, şekilleri ve resimleri yapmak istediği yayına göre özelleştirmektir. Eğer boş bir belge seçilir ise, kullanıcı şablonlarda otomatik olarak ayarlanmış olan yukarıda bahsedilen birçok özelliği kendisi ayarlamak, çizmek veya renklendirmek durumundadır. Tüm tasarım programlarında olduğu gibi Publisher programında hazırlanan yayının tasarım dosyası uzantısı PUB olarak kaydedilmektedir. Yayının tasarımı yapıldıktan sonra nasıl bir yayın formatında oluşturulmak isteniyor ise, o formatta kaydedilerek ürün dosyası oluşturulmaktadır.

Örneğin, bir köşe yazısı hazırlanıp HTML belgesi olarak yayınlanmak istendiğinde öncelikle yazının Publisher programlarında tasarlanması gerekmektedir. Tasarlanan yazı, bilgisayara uzantısı PUB olarak kaydedilmektedir. HTML belgesi üretilmek istendiğinde ise tasarım dosyası açıldıktan sonra hangi formatta dışa aktarılmak isteniyor ise o format ilgili seçenekten seçilerek istenen dosya biçiminde yayın üretilmektedir. Bu durum hazırlanan bir tasarımın farklı formatlarda (HTML, JPG, PDF vb.) ürünlerinin oluşturulabilmesine olanak sağlamaktadır.

Diğer masaüstü yayıncılık araçlarında olduğu gibi Publisher programında yayın hazırlanması sürecinin ilk aşaması, tasarımı yapılacak yayının sayfa özelliklerini ayarlamaktır. Sayfa boyutu yayın tasarım sürecinin başında ayarlanması gerekmektedir. Baştan ayarlama yapılmadan bir tasarıma başlandığında, sayfa boyutundaki değişikliğe göre yapılan tüm işin tekrar düzeltilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

İstenilen sayfa boyutu ayarlandıktan sonra baskıyla ilgili ayarlamaların (marj ayarı, kesim yerlerinin ve taşırma paylarının ayarlanması, katlama paylarının ayarlanması, cilt paylarının ayarlanması vb.) yapılması gerekmektedir. Publisher programında üstte bulunan şerit üzerindeki “Sayfa Tasarımı” sekmesi altındaki seçenekler kullanılarak istenilen ayarlamalar yapılabilmektedir. Bu işlemlerin ardından metin, resim, şekil, tablo gibi öğeler kullanılarak yayının tasarlanması yapılmaktadır. Yayınlar tasarlanırken kullanılacak metinlere ilişkin tipografik öğeler (yazı tipi, punto büyüklüğü, harfler ve satırlar arasındaki boşluklar vb.) ayarlanmalıdır.

Publisher programında bu işlemler için kullanılan sekmeler ve bunların altında çeşitli seçenekler bulunmaktadır. “Giriş” sekmesi altında yazı tipi, paragraf, stiller gibi tipografik özellikler ayarlanabilmektedir. Ayrıca, kullanılacak resimlere göre renk ayarlamalarının yapılması da gerekmektedir. Kullanılacak resimlerde kaliteli ve net görüntüler elde edilmek isteniyorsa çözünürlüğü yüksek resimler tercih edilmelidir. Publisher programındaki “Ekle” sekmesi altında yer alan sayfalar, tablolar, çizimler, yapı taşları, metin ve bağlantı gibi seçenekler yardımıyla sayfaya çeşitli nesneler eklenebilmektedir.

Ayrıca resimlerin baskıda daha kaliteli çıkması için CMYK (Cyan: Camgöbeği, Magenta: Eflatun, Yellow: Sarı, Key: Siyah) renk uzayına göre ayarlanması tercih edilebilir. Publisher programında hazırlanan bir tasarımda kullanılan renkler ile ilgili ayarlamaların yapılması “Sayfa Tasarımı” sekmesi altında yer alan düzenler ve sayfa arka planı seçeneklerinden yapılmaktadır. Burada unutulmaması gereken durum, kullanılan tüm resimlerin tasarım dosyasıyla birlikte harici olarak bir klasör içerisinde saklanmasıdır. Hazırlanan tasarım dosyası, içerisinde kullanılan resimler alınmadan başka bir bilgisayarda açılmak istendiğinde kullanılan resimlere ulaşılamayacağı için resimler ve tasarım dosyası bir klasör halinde birlikte taşınmalıdır. Tasarım ve düzenleme işlemleri bittikten sonra yapılması gereken son işlem hazırlanan tasarımın hangi formata uygun olarak ürün dosyasının üretileceğinin belirlenmesidir.

Daha önce de bahsedildiği gibi Publisher programında hazırlanan bir tasarım dosyasından PDF belgesi, JPEG, TIFF veya PNG resim dosyası veya webde yayınlamak üzere bir HTML belgesi üretilebilmektedir.

 

Bir Cevap Yazın